Ο ελληνικός δρόμος του μεταξιού ζωντανεύει και μαζί μια παλαιά παραδοσιακή εκτροφή, που εγκαταλείφθηκε στο πέρασμα των χρόνων.

Πρωτεργάτες και κυρίαρχοι στο μετάξι, μέχρι σήμερα οι Κινέζοι, που πέρασε στην Ευρώπη, πιθανώς, από δυο μοναχούς, που έκρυψαν κουκούλια, στο κούφιο μέρος των μπαστουνιών τους.

Η εκτροφή μεταξοσκωλήκων στο παρελθόν, δεν περιοριζόταν στον Έβρο. Ίσα – ίσα η εκτροφή του μεταξοσκώληκα ήταν ανεπτυγμένη ακόμη και στην Πελοπόννησο.

Η περιοχή του Μεταξουργείου, οφείλει τ’ όνομά της στη μεταποιητική εταιρία, ονόματι «Σηρική Εταιρία της Ελλάδος Αθανάσιος Δουρούτης και Σία», που λειτουργούσε επί βασιλείας, Όθωνα.

Η σηροτροφία ήταν μια από τις βασικές εκτροφές της Ελλάδας επί αιώνες και το μετάξι Σουφλίου, ονομαστό και εξαιρετικής ποιότητας με υφάσματα και κλωστές, που στόλιζαν τα ελληνικά σπίτια και τις φορεσιές Ελλήνων και ξένων, τις κουβέρτες κ.ά.

Όμως, το γεγονός ότι δεν υπήρξε ολοκληρωμένη στρατηγική, σε συνεργασία και με Έλληνες μόδιστρους, ώστε να ξεπεραστούν εμπόδια στην αγορά λόγω διεθνούς ανταγωνισμού, οδήγησε σε παρακμή τη μεταξουργία και εγκατάλειψη την καλλιέργεια, που τώρα ανακάμπτει.

Η εκτροφή μεταξοσκώληκα

Ο νεαρός μεταξοσκώληκας περνά από διάφορά στάδια (ηλικίες – ύπνους). Η εκτροφή του διαρκεί κάπου 40 ημέρες και οι μεταξοσκώληκες τοποθετούνται σε ξύλινα κρεβάτια, τις λεγόμενες κρεβάτες.

Στο πρώτο στάδιο ψιλοκόβονται τα φύλλα της μουριάς ενώ ο μεταξοσκώληκας έχει διαφορές ως προς τη φυσιολογία του, ανάλογα με το στάδιο εκτροφής. Υπάρχει το στάδιο της εκκόλαψης, της απόπνιξης, του κλαδώματος κ.ά.

ΣΗΡΟΤΡΟΦΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ: Η σηροτροφική περίοδος αρχίζει την 1η Απριλίου κάθε έτους και λήγει την 31η Μαρτίου την επόμενη περίοδο. Η ενίσχυση χορηγείται στους σηροτρόφους παραγωγούς για τα κουτιά μεταξόσπορου.

ΚΟΣΤΟΣ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ: Το μεγαλύτερο κόστος παραγωγής είναι το φύτεμα των μουριών, που κοστίζουν 1,5-2 ευρώ/δέντρο και αποδίδουν γύρω στην τετραετία. Κάθε κουτί μεταξοσκωλήκων εμβαδού 25 τ.μ. κοστίζει 12-15 ευρώ και περιέχει 20.000 αβγά, που απαιτούν περίπου 40 δέντρα για να τραφούν (περίπου 250 κιλά τροφής). Σε ιδανικές συνθήκες, δηλαδή λιγοστών απωλειών, κάθε κουτί μπορεί να αποδώσει 25-40 κιλά ίνας μεταξιού. Οι παραγωγοί προμηθεύονται μεταξόσπορο, πιστοποιημένο από το Σηροτροφικό Εργαστήριο Αθηνών μέσω των Διευθύνσεων Αγροτικής Ανάπτυξης της περιοχής τους.

ΕΠΙΔΟΤΗΣΗ Οι δικαιούχοι το αργότερο μέχρι 30 Νοεμβρίου κάθε έτους υποβάλουν στην Γενική Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής της περιοχής τους, αίτηση – δήλωση ενίσχυσης. Κάθε σηροτρόφος μπορεί να υποβάλλει μόνο μία αίτηση για το σύνολο των εκτροφών του. Το ποσό ενίσχυσης ανά κουτί μεταξόσπορου, είναι στα 133,26 ευρώ. Οι δικαιούχοι πρέπει να διαθέτουν αριθμό μηχανογραφικού μητρώου του ΟΠΕΚΕΠΕ προκειμένου να λάβουν τη δικαιούμενη ενίσχυση, η οποία λαμβάνεται θεωρητικά έως τις 31 Μαρτίου του μηνός, κάθε έτους.

ΧΡΗΣΙΜΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ: Τμήμα Μελισσοκομίας και Σηροτροφίας του ΥΠΑΑΤ, Βερανζέρου 46, Αθήνα, 210-2125704 & 210-5271630 2. Γενική Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής. Σηροτροφικό Εργαστήριο Αθηνών, τηλ. 210 5294561-2 4.

Τα SOS της εκτροφής…

*Επενδύσεις: Τα τελευταία χρόνια ανακάμπτει η εκτροφή μεταξοσκώληκα στο Σουφλί Έβρου ενώ έχουν γίνει σημαντικές επενδύσεις στη χώρα μας στις Σέρρες, την Καβάλα, τη Βοιωτία και την Εύβοια. Η μουριά είναι από τα δέντρα, που χρησιμοποιείται ακόμη και για αποκατάσταση εδαφών, επομένως δε χρειάζεται ιδιαίτερη φροντίδα για λίπανση.

*Φωτισμός – Θέρμανση: Δεν αρκεί μόνο να δημιουργηθούν κουκούλια, αλλά χρειάζεται σχετική ομοιομορφία. Επομένως, χρειάζεται ιδιαίτερη μέριμνα εξαρχής, για το φωτισμό της μονάδας και τη θερμοκρασία, αλλά και για την υγρασία, η οποία επηρεάζει αποφασιστικά την ανάπτυξη των προνυμφών. Μάλιστα η θέρμανση και ο φωτισμός βελτιώνουν την απόδοση.

*Εξαερισμός – Απολύμανση: Ο άνετος χώρος παραμονής του μεταξοσκώληκα παίζει πολύ μεγάλο ρόλο για την καλή ποιότητα του μεταξιού. Αναπτύσσονται εύκολα παθογόνα μικρόβια κατά των προνυμφών, αν δεν αερίσουμε καλά το χώρο και αν δεν τον απολυμάνουμε σωστά. Επομένως, το πρώτο πράγμα που πρέπει να κοιτάξουμε αν είμαστε παραγωγοί είναι να φτιάξουμε εγκαταστάσεις, οι οποίες θα καθαρίζονται και θα απολυμαίνονται εύκολα. Η απολύμανση του χώρου γίνεται με διάφορους τρόπους.

*Επεξεργασία: Η σηροτροφία δεν είναι εύκολη υπόθεση. Τόσο η εκτροφή, όσο και η επεξεργασία απαιτούν εξειδικευμένες γνώσεις. Επομένως, οποιοσδήποτε ξεκινήσει είτε ως αγρότης είτε κυρίως στο μεταποιητικό κομμάτι, θα πρέπει να ενημερωθεί ή να πάρει εξειδικευμένους τεχνίτες.

*Αγορά: Η εκτροφή μεταξοσκωλήκων έχει μέλλον και η ευρωπαϊκή αγορά ενδιαφέρεται για μετάξι εξαιρετικής ποιότητας. Ήδη έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον ξένοι επενδυτές για την αγορά μεταξιού από τον Έβρο. Όμως, χρειάζεται να μπουν ακόμη περισσότεροι παραγωγοί ώστε να υπάρξει ικανός όγκος παραγωγής. Ενδιαφέρον υπάρχει και από Έλληνες μόδιστρους, αλλά χρειάζεται να υπάρξει μεγαλύτερη ενημέρωση του κλάδου, ως προς την αξιοποίηση πρώτων υλών.