Η μετατροπή των απορριμμάτων και του απορριφθέντος χαρτιού σε βιομάζα θα μπορούσε να συμβάλει στη μείωση της έκλυσης του άνθρακα από την ατμόσφαιρα και στην αποθήκευσή του στο έδαφος, καθώς και στον εμπλουτισμό των γεωργικών εκτάσεων, γράφει το επιστημονικό περιοδικό της Ευρωπαϊκής Ενωσης «HORIZON».

Οπως είναι γνωστό, η γεωργία υπήρξε ιστορικά μια κυκλική βιομηχανία όπου οι καλλιέργειες χρησιμοποιούν θρεπτικά συστατικά του εδάφους για να αναπτυχθούν, τα οποία στη συνέχεια αντικαθίστανται από κομποστοποιημένα λιπάσματα ή κοπριά. Ωστόσο, η παγκοσμιοποίηση και η εκβιομηχάνιση της αλυσίδας εφοδιασμού τροφίμων έχουν διαταράξει αυτόν τον κύκλο, οδηγώντας σε πρακτικές γεωργίας που έχουν οδηγήσει στην υποβάθμιση του ενός τρίτου του εδάφους του πλανήτη!

Ετσι πλέον, οι επιστήμονες εξετάζουν τρόπους αντιμετώπισης αυτού του προβλήματος με μια προσέγγιση που ευελπιστούν ότι όχι μόνο θα αποκαταστήσει τα θρεπτικά συστατικά στο έδαφος, αλλά και θα συμβάλει στην αντιστάθμιση των τεράστιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου που παράγονται από τη γεωργία.

«Τα αγροτεμάχια θα μπορούσαν να λειτουργήσουν σαν καταβόθρες που καταβροχθίζουν τον άνθρακα», δήλωσε ο δρ Γιαν Μούμε, γεωργικός μηχανικός στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου στο Ηνωμένο Βασίλειο. «Αυτό πιθανότατα δεν θα μπορούσε να λειτουργήσει αποτελεσματικά με την εντατική κτηνοτροφία, αλλά η βιώσιμη καλλιέργεια και τα ολοκληρωμένα συστήματα γεωργικών εκμεταλλεύσεων (ισορροπία μεταξύ καλλιεργειών και κτηνοτροφικών προϊόντων) θα μπορούσαν να το κάνουν – και η βιομάζα είναι ένας τρόπος να βοηθήσουμε».

Η θέρμανση ξύλου, φυτικών αποβλήτων και απορριμμάτων χαρτιού σε θερμοκρασίες 400-800 °C υπό περιορισμένες συνθήκες οξυγόνου σχηματίζει ένα προϊόν που ονομάζεται βιομάζα, μοιάζει με τον ξυλάνθρακα και περιέχει 70% άνθρακα. Αυτό μπορεί στη συνέχεια να προστεθεί στο έδαφος, όπου όχι μόνο αποθηκεύει άνθρακα, αλλά και αλληλεπιδρά με μικρόβια στο έδαφος προκειμένου να βελτιώσει την ικανότητά τους να εγκλωβίζουν πρόσθετα θρεπτικά συστατικά και άνθρακα στο έδαφος.

Μέχρι τώρα, ωστόσο, η μέθοδος έχει παρουσιάσει μεικτά αποτελέσματα όταν δοκιμάζεται η επίδρασή της στα εδάφη και στις αποδόσεις των καλλιεργειών.

Οι έρευνες

«Υπάρχουν πολλές επιστημονικές έρευνες στις οποίες οι επιστήμονες διερευνούν τις επιπτώσεις των βιοκαυσίμων στις αποδόσεις των καλλιεργειών με μεγάλη ποικιλία θετικών αποτελεσμάτων, αλλά και δεκάδες μελέτες που έδειξαν αρνητικό αποτέλεσμα», τόνισε ο δρ Μούμε, συντονιστής του ερευνητικού προγράμματος CarboPlex, που έχει αναπτύξει ένα προϊόν βιοκαυσίμων το οποίο θα μπορούσε να βοηθήσει τις αγροτικές εκτάσεις να συγκρατήσουν περισσότερο άνθρακα στο έδαφός τους.

Ειδικότερα οι ερευνητές της ομάδας CarboPlex ανέπτυξαν ένα υλικό που ονομάζεται CreChar, το οποίο κατασκευάζεται από απορρίμματα χαρτιού και συνδυάζει άνθρακα και ορυκτά συστατικά που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως πρόσθετα και στην παραγωγή βιοαερίου.

Ειδικότερα, στο τέλος της διαδικασίας παραγωγής βιοαερίου, παράγεται ένα υποπροϊόν που αποκαλείται «χωνεμένο» το οποίο, σύμφωνα με το CarboPlex, αυξάνει την αξία του CreChar απορροφώντας περισσότερα θρεπτικά συστατικά. Αυτό το «χωνεμένο» προϊόν μπορεί στη συνέχεια να χρησιμοποιηθεί ως οργανικό λίπασμα, αντί των ορυκτών λιπασμάτων που παράγονται από ορυκτά καύσιμα.

«Με ετήσιο δυναμικό στο Ηνωμένο Βασίλειο 900.000 τόνων αυτού του προϊόντος, νομίζω ότι αυτό θα μπορούσε να εξοικονομήσει 60.000 τόνους εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, μόνο και μόνο αντικαθιστώντας λιπάσματα ορυκτών αζώτου», τόνισε ο δρ Μούμε.

Επιπλέον υπογράμμισε ότι η έκλυση άλλων 619.000 τόνων εκπομπών CO2 θα μπορούσαν να αποφευχθούν μόνο στο Ηνωμένο Βασίλειο κάθε χρόνο, επαναχρησιμοποιώντας 180.000 τόνους απορριμμάτων χαρτιού για τη δημιουργία του προϊόντος CreChar. Αυτό όχι μόνο θα απέτρεπε την αποτέφρωση χαρτιού, αλλά θα ενθάρρυνε τη χρήση βιοαερίου αντί για ορυκτά καύσιμα, ενισχύοντας παράλληλα την ικανότητα αποθήκευσης του άνθρακα στο έδαφος.

«Η γεωργία, όπως ήταν για χιλιάδες χρόνια, συνιστά το καλύτερο παράδειγμα της κυκλικής οικονομίας», υπογράμμισε ο δρ Μούμε. Ενα μεγάλο μέρος της αλυσίδας εφοδιασμού τροφίμων στην Ευρώπη, ωστόσο, ξεκινά τώρα σε χώρες ή περιφέρειες που ειδικεύονται στη μαζική παραγωγή ενιαίων προϊόντων για εξαγωγή. Δεν είναι μόνο σημαντικό από την άποψη της γεωργίας, αλλά και από τις γενικές προοπτικές μοντελοποίησης του όλου συστήματος», πρόσθεσε ο δρ Μούμε.

Η Terra-Micro-Carbo στοχεύει να μοιραστεί τα ευρήματά της για χρήση σε κλιματικά μοντέλα, προκειμένου να βοηθήσει στον υπολογισμό του δυναμικού αποθήκευσης άνθρακα των αγροτικών εκτάσεων. Οι εργασίες αυτές θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους αγρότες και τους υπεύθυνους χάραξης αγροτικής πολιτικής να λάβουν αποφάσεις που να προωθούν μια πιο φιλική προς το κλίμα γεωργία και να μειώσουν τον αντίκτυπο που έχει η βιομηχανία στο παγκόσμιο περιβάλλον.

Δημήτρης Φαναριώτης
ADV