Τις κατευθυντήριες γραμμές στα κράτη μέλη σχετικά με τα μέτρα διαχείρισης των συνόρων που σχετίζονται με την υγεία στο πλαίσιο της έκτακτης ανάγκης από την εξάπλωση του COVID-19 παρουσίασε χθες η Κομισιόν. Στόχος είναι να προστατευθεί η υγεία των πολιτών, να διασφαλιστεί η σωστή μεταχείριση των ατόμων που πρέπει να ταξιδέψουν και να διασφαλιστεί ότι τα βασικά αγαθά και υπηρεσίες θα παραμείνουν διαθέσιμα.

Τα μέτρα περιγράφουν αρχές για μια ολοκληρωμένη προσέγγιση και μια αποτελεσματική διαχείριση των συνόρων για την προστασία της υγείας, διατηρώντας παράλληλα την ακεραιότητα της εσωτερικής αγοράς.

Προστασία της υγείας των ανθρώπων

Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή επιτροπή, τα άτομα που εντοπίζονται σε κίνδυνο διάδοσης του COVID-19 θα πρέπει να έχουν πρόσβαση στην κατάλληλη υγειονομική περίθαλψη, είτε στη χώρα άφιξης είτε στη χώρα αναχώρησης, και αυτό πρέπει να συντονίζεται μεταξύ των δύο.

Είναι δυνατόν να υποβάλλονται όλοι όσοι εισέρχονται στο εθνικό έδαφος σε υγειονομικούς ελέγχους χωρίς επίσημη εισαγωγή ελέγχων στα εσωτερικά σύνορα . Η διαφορά μεταξύ των συνήθων υγειονομικών ελέγχων και των συνοριακών ελέγχων είναι η δυνατότητα άρνησης εισόδου σε μεμονωμένα άτομα. Δεν πρέπει να απαγορεύεται η είσοδος σε άτομα που είναι άρρωστα αλλά να έχουν πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη.

Τα κράτη μέλη μπορούν να επανεισάγουν ελέγχους στα εσωτερικά σύνορα για λόγους δημόσιας τάξης, οι οποίοι, σε εξαιρετικά κρίσιμες καταστάσεις, ενδέχεται να περιλαμβάνουν τη δημόσια υγεία. Οι εν λόγω συνοριακοί έλεγχοι πρέπει να οργανωθούν για να αποφευχθεί η εμφάνιση μεγάλων συγκεντρώσεων (π.χ. ουρών), οι οποίες ενδέχεται να αυξήσουν την εξάπλωση του ιού. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να συντονίζουν τη διεξαγωγή ελέγχων υγείας μόνο στη μία πλευρά των συνόρων.

Όλοι οι συνοριακοί έλεγχοι θα πρέπει να εφαρμόζονται αναλογικά και με την δέουσα προσοχή στην υγεία των ανθρώπων. Τα κράτη μέλη πρέπει πάντοτε να δέχονται τους δικούς τους πολίτες και κατοίκους και να διευκολύνουν τη διέλευση άλλων πολιτών της ΕΕ και κατοίκων που επιστρέφουν στην πατρίδα τους. Ωστόσο, μπορούν να λάβουν μέτρα όπως η απαίτηση μιας περιόδου αυτομόνωσης, εάν επιβάλλουν τις ίδιες απαιτήσεις στους δικούς τους υπηκόους.

Τα κράτη μέλη θα πρέπει να διευκολύνουν τη διέλευση των μεθοριακών εργαζομένων, ιδίως αλλά όχι μόνο εκείνων που εργάζονται στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης και των τροφίμων, καθώς και άλλων βασικών υπηρεσιών (π.χ. φροντίδα παιδιών, φροντίδα ηλικιωμένων, κρίσιμο προσωπικό για υπηρεσίες κοινής ωφέλειας).

Εξασφάλιση της ροής βασικών αγαθών και υπηρεσιών

Η ελεύθερη κυκλοφορία των αγαθών είναι ζωτικής σημασίας για τη διατήρηση του εφοδιασμού. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για βασικά αγαθά όπως η προμήθεια τροφίμων, συμπεριλαμβανομένου του ζωικού κεφαλαίου, ζωτικής σημασίας ιατρικού και προστατευτικού εξοπλισμού και προμηθειών. Γενικότερα, τα μέτρα ελέγχου δεν πρέπει να προκαλέσουν σοβαρές διαταραχές στις αλυσίδες εφοδιασμού, στις βασικές υπηρεσίες γενικού συμφέροντος και στις εθνικές οικονομίες και στην οικονομία της ΕΕ στο σύνολό της. Τα κράτη μέλη θα πρέπει να ορίσουν λωρίδες προτεραιότητας για τις εμπορευματικές μεταφορές (π.χ. μέσω «πράσινων λωρίδων»).

Στο ίδιο πνεύμα, η ασφαλής μετακίνηση των εργαζομένων στον τομέα των μεταφορών , συμπεριλαμβανομένων των οδηγών φορτηγών και τρένων, των πιλότων και των αεροσκαφών, αποτελεί βασικό παράγοντα για την εξασφάλιση επαρκούς μετακίνησης αγαθών και βασικού προσωπικού.

Δεν θα πρέπει να επιβάλλονται πρόσθετες πιστοποιήσεις στα εμπορεύματα που κυκλοφορούν νόμιμα στην ενιαία αγορά της ΕΕ. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων, δεν υπάρχουν στοιχεία ότι τα τρόφιμα αποτελούν πηγή ή πηγή μετάδοσης του COVID-19.