Κλίμα αισιοδοξίας στους κτηνοτρόφους, ειδικά μετά την τελευταία δύσκολη 3ετία, έχουν δημιουργήσει οι πρώτες συμφωνίες που έχουν κλειστεί για τη νέα γαλακτοκομική χρονιά με αυξημένες τιμές που σε κάποιες περιπτώσεις ξεπερνούν και το 1 ευρώ. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Συνεταιρισμού Αιγοπροβατοτρόφων Ελασσόνας “Γάλα ΕΛΑΣΣ”, που συμφώνησε να παραδώσει με 1,02 ευρώ ανά κιλό, καθώς και το “δυνατό χαρτί”, ο Αγροτικός Γαλακτοκομικός Συνεταιρισμός Καλαβρύτων, που και αυτή την χρονιά κρατά ψηλά τις τιμές, δίνοντας 1,069 ευρώ στο πρόβειο γάλα στα μέλη του συνεταιρισμού με ανώτερη τιμή τα 1,15 ευρώ και 1,035 ευρώ.

Τα δειλά χαμόγελα που χαράζονται φέτος στον κτηνοτροφικό κόσμο έρχονται μετά την κρίση που βίωσε όλα τα προηγούμενα χρόνια ο τομέας, με την καθίζηση στις τιμές, αλλά και τα δεδομένα της τρέχουσας περιόδου, με την οικονομία συνολικά να κλυδωνίζεται από την πανδημία του κορωνοϊού και τι επιπτώσεις της.

Πάντως το αυξημένο κόστος παραγωγής, η έλλειψη ρευστότητας, οι αυξημένες φορολογικές επιβαρύνσεις, η καθίζηση των τιμών παραγωγού την τελευταία τριετία αλλά και οι αθρόες ελληνοποιήσεις παραμένουν τα σοβαρά προβλήματα στον τομέα της κτηνοτροφίας, προβλήματα που ευθύνονται για την εγκατάλειψη χιλιάδων παραγωγών κτηνοτρόφων από το επάγγελμα.

Τα αποτελέσματα της ζημιάς που έγινε  στην κτηνοτροφία την τελευταία 3ετία αντανακλώνται φέτος, αφού εκτιμάται ότι σημειώθηκε μείωση του ζωικού κεφαλαίου της χώρας σχεδόν στο 25% πανελλαδικά, η οποία θα αποφέρει και μείωση στην παραγωγή γάλακτος κατά 5% περίπου. Συνάμα, ο καταρροϊκός πυρετός που εμφανίστηκε τους τελευταίους μήνες φαίνεται ότι θα δημιουργήσει πρόβλημα, αφού αποτελεί μια ασθένεια, η οποία θα φανεί στο κοπάδι το επόμενο διάστημα και αναμένεται να επιφέρει και άλλη μείωση στην παραγωγή γάλακτος.

“Μπούσουλας” η συμφωνία του Συνεταιρισμού “Γάλα ΕΛΑΣΣ”

“Υπάρχουν θετικά μηνύματα και μια ανοδική τάση φέτος γιατί δεν υπάρχει πολύ γάλα και με τα προβλήματα που υπάρχουν στην κτηνοτροφία, είτε αυτά λέγονται καταρροϊκός πυρετός είτε οι πολύ χαμηλές τιμές των προηγούμενων ετών, ανάγκασαν πολλούς κτηνοτρόφους να φύγουν από το επάγγελμα. Είναι φυσικό και επόμενο να υπάρχουν λιγότερα κοπάδια, λιγότερο γάλα στην αγορά με αποτέλεσμα να αυξάνονται και οι τιμές”, μας εξηγεί ο διευθυντής του Συνεταιρισμού Αιγοπροβατοτρόφων Ελασσόνας “Γάλα ΕΛΑΣΣ”, Τάσος Γκουγκούλιας.

Αυτή την στιγμή ο Συνεταιρισμός Ελασσόνας έχει 8.000 τόνους γάλακτος. “Κάθε χρόνο τέτοια εποχή πηγαίνουμε σε διαπραγματεύσεις με τους τυροκόμους, τις γαλακτοβιομηχανίες. Έτσι, λόγω της έλλειψης γάλακτος, φαίνεται ότι οι τυροκόμοι δεν έχουν πολλά αποθέματα αυτή την περίοδο στα ψυγεία τους, υπάρχει  μεγάλη ζήτηση. Με τις κατάλληλες κινήσεις από την διοίκηση καταφέραμε να κάνουμε μια συμφωνία της τάξης του 1,02 ευρώ, η οποία πιστεύω ότι είναι μια καλή συμφωνία και για την περιοχή μας αλλά και μια τιμή μπούσουλας για το πρόβειο γάλα σε όλη την Ελλάδα, για να μπορέσουν οι υπόλοιποι κτηνοτρόφοι να διαπραγματευτούν και να πάρουν ανάλογες τιμές”, τονίζει ο Τάσος Γκουγκούλιας.

Θετικό περιβάλλον – Αυξημένο το ενδιαφέρον

Στους λόγους για την αυξημένη ζήτηση στην αγορά του γάλακτος αναφέρθηκε και ο πρόεδρος της ΝΕΑΣ ΠΑΣΕΓΕΣ και πρόεδρος του Αγροτικού Γαλακτοκομικού Συνεταιρισμού Καλαβρύτων Παύλος Σατολιάς, του Συνεταιρισμού – πρότυπου, που επιμένει να δίνει πραγματική υπεραξία στα προϊόντα του, κυρίως δε στον τόπο και στον κόπο των παραγωγών: “Πραγματικά φαίνεται ότι έχει δημιουργηθεί μία ζήτηση στην αγορά του γάλακτος και αυτή έχει να κάνει με την διακοπή των εισαγωγών γάλακτος λόγω πανδημίας, τα αυστηρά κριτήρια για τις αθέμιτες πρακτικές ιδιαίτερα όσων παραβατούν στα ΠΟΠ προϊόντα, τη μείωση της κτηνοτροφίας λόγω των χαμηλών τιμών τα προηγούμενα χρόνια, τη μείωση των αποθεμάτων αλλά και την αύξηση της ζήτησης φέτας στο εξωτερικό. Όλα αυτά δημιουργούν ένα θετικό περιβάλλον που δείχνει ένα αυξημένο ενδιαφέρον για την ζήτηση της πρώτης ύλης του γάλακτος”.

Ο Παύλος Σατολιάς εκτιμά πάντως ότι δεν θα υπάρχει θεαματική αύξηση των τιμών στον παραγωγών. “Είναι προσεχτικές οι εταιρείες. Όμως οι πολύ χαμηλές τιμές που υπήρχαν της τάξης ακόμα και 0,65 ευρώ το κιλό φαίνεται να εναρμονίζονται με τις καλύτερες τιμές που επικρατούσαν στα 0,80 έως 0,90 ευρώ το κιλό. Βέβαια, αυτό είναι ένα καλό νέο για τους κτηνοτρόφους. Από κει και πέρα όμως θέση δική μας είναι ότι πρέπει να οργανωθεί ο κτηνοτρόφος σε ομάδες παραγωγών, σε Συνεταιρισμούς, σε συνεταιριστικά σχήματα για να μπορεί να διαπραγματευτεί καλύτερα το προϊόν του. Με τον τρόπο αυτό δεν θα επαναλαμβάνονται τα άσχημα αποτελέσματα των τελευταίων χρόνων, που ανάλογα με τις ορέξεις των εταιρειών και των μεταποιητών, ο κτηνοτρόφος γίνεται μπαλάκι και πληρώνει, σαν τελευταίος τροχός της αμάξης, την οποιαδήποτε κρίση.

Απαιτείται δηλαδή, όπως επισημαίνει ο Παύλος Σατολιάς, μια κεντρική στήριξη καθώς και η οργάνωση των παραγωγών σε συνεταιριστικά σχήματα, να χαραχτεί μια καλύτερη συνεργασία μεταξύ παραγωγών και μεταποιητών, και μέσω της Διεπαγγελματικής Φέτας, που βρίσκεται στα σκαριά, ώστε το σημείο αναφοράς της αιγοπροβατοτροφίας, το εθνικό μας και μοναδικό προϊόν η φέτα, να αποκτήσει την θέση που της αξίζει στην εγχώρια και ξένη αγορά.

Θετικά μηνύματα και για την φέτα

Ανεπηρέαστη από την πανδημία φαίνεται να είναι η ζήτηση της φέτας τόσο στην ελληνική αγορά όσο και στο εξωτερικό. Όμως, όπως χαρακτηριστικά μας λέει ο διευθυντής του Συνεταιρισμού “Γάλα ΕΛΑΣΣ” Τάσος Γκουγκουλιάς, εφόσον υπάρχει αύξηση στην τιμή του γάλακτος, αυτή θα πρέπει να μεταφερθεί και στη ναυαρχίδα των γαλακτοκομικών προϊόντων της χώρας μας, την φέτα. “Είναι λάθος το εθνικό μας προϊόν που είναι και ΠΟΠ να πουλιέται σε αυτές τις εξευτελιστικές τιμές. Πρέπει δηλαδή αυτή η “διόρθωση” που γίνεται στην τιμή του πρόβειου γάλακτος – γιατί εμείς δεν λέμε ότι υπάρχει αύξηση, αλλά διόρθωση, έρχεται δηλαδή στα επίπεδα που θα έπρεπε να είναι – αυτό πρέπει να μεταβιβαστεί και στην φέτα. Δηλαδή πρέπει να διορθωθεί και η τιμή της φέτας προς τα πάνω. Γιατί ουσιαστικά, μέχρι τώρα η όποια μείωση ερχόταν στην φέτα, κατευθείαν μεταβιβαζόταν στον κτηνοτρόφο”.

Μάλιστα, ο Τάσος Γκουγκούλιας, σημειώνει ότι από το ’90-’91, οπότε και δημιουργήθηκαν τα ΠΟΠ προϊόντα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η φέτα είναι το μοναδικό προϊόν ΠΟΠ, που η τιμή της έχει πέσει, την στιγμή μάλιστα που όλα τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά τυροκομικά προϊόντα ΠΟΠ έχουν πάρει την ανιούσα. “Όλα έχουν κερδίσει υπεραξία. Η φέτα είναι το μοναδικό προϊόν που έχει χάσει τιμή. Αυτό πρέπει κάποια στιγμή να αντιστραφεί και προς αυτή την κατεύθυνση θα πρέπει να πιέσουν και οι τυροκόμοι και οι  γαλακτοβιομηχανίες  – οι οποίες ουσιαστικά είναι συνεργάτες μας – γιατί αν η φέτα πάει καλά έξω τότε αυτό σημαίνει ότι θα κερδίσει και ο κτηνοτρόφος. Οπότε πρέπει να πιέσουμε να βρεθούν τα κατάλληλα κανάλια και πρακτικές ώστε να μπορέσει να εξισορροπήσει η κτηνοτροφία στη χώρα μας”.

Η αιγοπροβατοτροφία με αριθμούς

Ιδιαίτερα η αιγοπροβατοτροφία αντιμετωπίζει σήμερα τεράστια κρίση που εκδηλώνεται με τη δραματική μείωση των τιμών παραγωγού στο γάλα έως και 25% ανά κιλό (0,70-0,75 ευρώ/κιλό σήμερα), όταν μέχρι το 2016 κινούνταν σε επίπεδα κοντά στο 1 ευρώ/κιλό, ενώ το κόστος παραγωγής έχει αυξηθεί 150%.

Την ίδια στιγμή τα 2,5 με 3 τελευταία χρόνια υπήρξε μια δραματική μείωση των τιμών του παραγωγού. Σύμφωνα με στοιχεία του ΕΛΓΟ από 0,96 ευρώ/κιλό το πρόβειο το 2016, πέρσι έφτασε τα 0,75 λεπτά/κιλό κατά μέσο όρο.

Η αύξηση του κόστους παραγωγής και η μείωση των τιμών αποτέλεσαν τους δύο σημαντικούς λόγους για την παραμονή στο επάγγελμα των αιγοπροβατοτρόφων. Σύμφωνα με στοιχεία, από τους 120.000 αιγοπροβατοτρόφους το 2009 έχουν παραμείνει στο επάγγελμα περί τους 80.000 και απ’ αυτούς οι 40.000 παραδίδουν γάλα. Απ’ τους 40.000 που παραδίδουν γάλα, οι 20.000 είναι κτηνοτρόφοι που έχουν προχωρήσει σε επενδύσεις και  ανασυγκρότηση της παραγωγής τους με σύγχρονες εγκαταστάσεις ή εκσυγχρονισμό υφιστάμενων που απαιτούσαν υψηλού κόστους δαπάνες.