Τα μοσχάρια αποτελούν ένα σημαντικό κεφάλαιο για κάθε εκμετάλλευση, γι’ αυτό και πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή στη διαβίωση και διατροφή τους στα πρώτα τους στάδια. Από την κατάλληλη διαχείριση και τη σωστή επιλογή των μικρών μοσχίδων εξαρτάται η ιδανική ανανέωση της αγέλης και η βελτίωση της παραγωγικότητας της μονάδας, αφού υπολογίζεται ότι κάθε χρόνο σε κανονικές συνθήκες πρέπει να αντικαθίσταται το 15% – 20% των αρμεγόμενων αγελάδων. Τα αρσενικά μοσχάρια αποτελούν την συμπληρωματική πηγή εισοδήματος αφού, συνήθως,  αυτά προορίζονται για σφαγή. Υπό αυτή τη σκέψη πρέπει η εκτροφή τους να είναι η κατάλληλη ώστε να αποκτήσουν το ιδανικό σωματικό βάρος στο χρονικό πλαίσιο των 10 – 12.

Διευκόλυνση της αναπνοής

Το μοσχάρι αμέσως μετά την γέννησή του πρέπει να απαλλαγεί από τις βλέννες που υπάρχουν στο στόμα και τα ρουθούνια ώστε να μπορέσει να αναπνεύσει ελεύθερα. Αν κριθεί απαραίτητο καταβάλλεται προσπάθεια επαναφοράς της αναπνοής, είτε με ένα άχυρο γαργαλώντας τα ρουθούνια, είτε τραβώντας την γλώσσα προς τα έξω, διότι αν καθυστερήσει να πάρει ανάσα για 4 λεπτά συνήθως αυτό μπορεί να αποβεί μοιραίο για τη ζωή του. Στην περίπτωση που ο τοκετός είναι παρατεταμένος, υπάρχει ενδεχόμενο να γίνει απορρόφηση υγρών, τα οποία πρέπει οπωσδήποτε να απομακρυνθούν. Αυτό πραγματοποιείται τεντώνοντας τον τράχηλο σε έκταση και το κεφάλι χαμηλότερα από το σώμα.

Στέγνωμα και περιποίηση ομφάλιου λώρου

Μετά τον τοκετό πρέπει να απομακρυνθούν όλα τα υγρά από το σώμα του μοσχαριού, ώστε να αποκατασταθεί η λειτουργία του κυκλοφορικού του συστήματος. Τις περισσότερες φορές οι κτηνοτρόφοι αφήνουν το μοσχάρι κοντά στην αγελάδα, η οποία με την γλώσσα της το στεγνώνει. Αν αυτό δεν γίνει, τότε πρέπει ο κτηνοτρόφος να τρίψει το σώμα του μοσχαριού είτε με κάποιο ύφασμα – σακί, είτε με άχυρο.

Ο ομφάλιος λώρος των νεογέννητων μοσχαριών είναι η δίοδο από την οποία μπαίνουν διάφοροι μικροοργανισμοί οι οποίοι που μπορεί προκαλέσουν ανεπανόρθωτες μολύνσεις. Αμέσως μετά τον τοκετό, ο ομφάλιος λώρος αποκόπτεται 4 με 5 εκ. από το μοσχάρι και στη συνέχεια, με μια αποστειρωμένη γάζα αφαιρούμε το αίμα που υπάρχει επάνω του, ενώ το υπόλειμμα του λώρου εμβαπτίζεται με ιώδιο για να απολυμανθεί. Η διαδικασία αυτή επαναλαμβάνεται και μετά από 3 – 4 μέρες, μέχρι το υπόλειμμα να ξεραθεί και να πέσει

Διατροφή των νεογέννητων μοσχαριών

Η κατάλληλη διατροφή του νεογέννητου είναι πολύ σημαντική. Αυτή τη χρονική περίοδο ο οργανισμός του μοσχαριού δεν διαθέτει μηχανισμούς προστασίας από τους μικροοργανισμούς και το µόνο μέσο που ενισχύει τον οργανισμό του ζώου να αντιστέκεται είναι το πρωτόγαλα, καθώς είναι πλούσιο σε βιταμίνη Α, ανόργανα άλατα και αντισώματα. Παράλληλα, έχει καθαρτική δράση που είναι αναγκαία για την απομάκρυνση των ακαθαρσιών από το πεπτικό σύστημα του μικρού. Επειδή η απορροφητικότητα των αντισωμάτων του πρωτογάλακτος από το πεπτικό σύστημα του μειώνεται µε την πάροδο του χρόνου, στόχος του κτηνοτρόφου είναι η παροχή όσο γίνεται μεγαλύτερης ποσότητας πρωτογάλακτος τις πρώτες 24 μέχρι 48 ώρες. Το πρώτο γεύμα προσφέρεται αμέσως μετά τη γέννηση του (το πολύ 1 – 2 ώρες μετά), ενώ η διατροφή µε πρωτόγαλα πρέπει να συνεχιστεί και τις επόμενες δύο µε τρεις μέρες, µε σταδιακή αντικατάστασή του στη συνέχεια µε κανονικό αγελαδινό γάλα. Στο πρώτο γεύμα μπορεί να δοθεί μέχρι και 1 λίτρο πρωτογάλακτος, ενώ στα επόμενα η ποσότητα μπορεί να αυξηθεί στα 2 – 2,5 λίτρα (ανάλογα και το μέγεθος του μοσχαριού). Από τη 14η μέρα και παράλληλα με το γάλα, χορηγείται σανός (καλή ποιότητας τριφύλλι), μίγμα συμπυκνωμένης τροφής με ψηλή πρωτεΐνη και κατά βούληση ποσότητα καθαρού νερού. Μία άλλη επιλογή στη διατροφή των μοσχαριών είναι η χρήση υποκατάστατου γάλακτος, τα οποία έχουν τη μορφή σκόνης και η σύνθεσή τους είναι περίπου η παρακάτω.

Ένα καλό υποκατάστατο γάλακτος πρέπει να περιέχει τουλάχιστον 22% πρωτεΐνη, 17% – 20% λίπος, 1,45% λυσίνη, 0,90% ασβέστιο και 0,65% φωσφόρο και όχι μεγαλύτερη του 3% κυτταρίνη. Τα υποκατάστατα δίδονται στα μοσχάρια από την ηλικία των πέντε ημερών μέχρι και τον απογαλακτισμό τους. Για την δημιουργία του γάλακτος αραιώνεται μια ποσότητα σκόνης (αναγράφεται η ακριβής ποσότητα πάνω στο σκεύασμα) σε ζεστό νερό και προσφέρεται στο ζώο σε θερμοκρασία 36 – 38oC.

Καταγραφή και αποκεράτωση των μοσχαριών

Το μοσχάρι λίγες μέρες μετά τη γέννηση του πρέπει να σηματοδοτείται µε ενώτιο, ώστε να είναι εύκολη και γρήγορη η αναγνώριση της γενεαλογικής καταγωγής του. Η σήμανση γίνεται µε ενώτιο κίτρινου χρώματος στο οποίο είναι πάνω τυπωμένος ο αριθμός αναγνώρισης του ζώου. Η αποκεράτωση των βοοειδών είναι σημαντικό να γίνεται, ώστε να αποφεύγονται οι τραυματισμοί, τόσο των ιδίων των ζώων όσο και του προσωπικού. Επίσης, σε μελέτες με κοπάδια στα οποία έχει πραγματοποιηθεί αποκεράτωση, παρατηρήθηκε αυξημένη γαλακτοπαραγωγή. Τέλος, προτείνεται να γίνεται όταν τα μοσχάρια είναι ηλικίας 2 έως 4 εβδομάδων και γίνεται µε καυτηρίαση του κεράτινου ιστού (π.χ. με κραγιόν αποκεράτωσης, στο σημείο της κεφαλής από το οποίο εκφύονται τα κέρατα.

Φροντίδα για την υγιεινή των χώρων εκτροφής

Οι απώλειες λόγω ασθενειών του πεπτικού και του αναπνευστικού συστήματος είναι ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα που προκύπτουν κατά την εκτροφή των νεαρών μοσχαριών. Η εφαρμογή μέτρων σωστής διαχείρισης και κατάλληλης διατροφής, αλλά και η φροντίδα για κατάλληλες συνθήκες υγιεινής και καθαριότητας στους χώρους εκτροφής ελαχιστοποιούν το ποσοστό θνησιμότητας.

Η πιο σημαντική ασθένεια του πεπτικού συστήματος είναι οι διάρροιες που οφείλονται σε δυσεντερίες μολυσματικής φύσεως ή σε εντερίτιδες, ενώ του αναπνευστικού συστήματος είναι οι πνευμονίες που προκαλούνται από ψυχρά ρεύματα αέρα, υγρασία και από απότομες αλλαγές της θερμοκρασίας. Και οι δύο μορφές των ασθενειών αυτών απαιτούν άμεση κτηνιατρική επέμβαση προκειμένου να μειωθούν τα ποσοστά θνησιμότητας.

Διαχείριση ξηράς περιόδου

Το ιδανικό χρονικό διάστημα ξηράς περιόδου είναι 54 – 60 ημέρες. Πριν την είσοδό της αγελάδας στην αίθουσα – κελί τοκετού απαραίτητες εργασίες είναι:

  • Το πλύσιμο των ποδιών
  • Το πλύσιμο του μαστού
  • Το πλύσιμο των εξωτερικών γεννητικών οργάνων

Οι θρεπτικές ανάγκες των αγελάδων που βρίσκονται στην ξηρά περίοδο είναι μικρές και μπορούν να καλυφθούν, κατά το μεγαλύτερο μέρος τους από τις χονδροειδείς ζωοτροφές του σιτηρεσίου. Ο κίνδυνος εκδήλωσης προβλημάτων στην υγεία και στην παραγωγική ικανότητα της αγελάδας είναι πιο μεγάλος όταν το σιτηρέσιο είναι πλεονασματικό ή μη ισόρροπο σε θρεπτικές ουσίες. Επίσης, απαραίτητη είναι η χρήση ενός σωστού εμβολιακού προγράμματος για πρόληψη πολλών ασθενειών!

.