Ο Χολομώντας είναι το δεύτερο σε ύψος (μετά τον Αθω) βουνό της Χαλκιδικής και καλύπτει το ανατολικό και κεντρικό τμήμα του νομού. Εκτείνεται από τον Πολύγυρο μέχρι την Αρναία σε άξονα νοτιοδυτικό -βορειοανατολικό και το μέγιστο υψόμετρό του είναι τα 1.165 μ. στην ομώνυμη κορυφή. Το Πτούνι (909 μ.), η Σταυρού Τούμπα (938 μ.), η Λιαρίγκοβα (821 μ.) πάνω από την Αρναία, και το Καστρί (748 μ.) είναι κάποιες από τις υπόλοιπες κορυφές του ορεινού όγκου. Βορειοδυτικά συνδέεται με το βουνό Χορτιάτης, ενώ βορειοανατολική του προέκταση αποτελεί το όρος Στρατονικόν που εκτείνεται στη βορειοανατολική Χαλκιδική.

Ο Χολομώντας αποκαλείται και Υψίζωνος (ή Υψίζων όρος), λέξη με καταβολές στην αρχαιότητα. Σημαίνει «υψηλά εζωσμένον» και του δόθηκε λόγω της εντυπωσιακής βλάστησης που διαθέτει. Η ξυλεία του ήταν περιζήτητη για τη ναυπήγηση πλοίων κατά την αρχαιότητα.

Μεγάλο τμήμα του ορεινού όγκου έχει ενταχθεί στο Δίκτυο Προστατευόμενων Περιοχών Natura 2000. Οσον αφορά τη χλωρίδα, η περιοχή καλύπτεται κυρίως από βελανιδιές (δρυς) και σε μικρότερο ποσοστό από οξιές, ουρνάρια, κουμαριές κ.ά. Σε ποσοστό άνω του 30% στη συνολική έκταση του δάσους έχουν γίνει αναδασώσεις με πεύκα και έλατα. Τα παραπάνω είδη αποτελούν αντικείμενο εκμετάλλευσης με σημαντική πρόσοδο για την τοπική κοινωνία.

Πλούσια είναι και η πανίδα του Χολομώντα. Εδώ μπορούμε ακόμα να συναντήσουμε το ζαρκάδι, τον αγριόχοιρο, το λαγό, τον λύκο, την αλεπού το κουνάβι, τον ασβό, τη νυφίτσα, κ.ά. Η περιοχή είναι χαρακτηρισμένη ως σημαντική για την ορνιθοπανίδα, αφού εδώ αναπαράγονται αρπακτικά όπως ο σφηκιάρης, το όρνιο, ο φιδαετός, ο χρυσαετός, ο πετρίτης και ο μπούφος. Είναι, επίσης, πιθανόν να αναπαράγεται εδώ ο μαυροπελαργός. Εκτός από τα αρπακτικά στην περιοχή απαντώνται κάποια αποδημητικά είδη (τσίχλες, φάσες) και αρκετά ενδημικά όπως η πέρδικα, ο κότσυφας και κάποια είδη δρυοκολάπτη.

Ο Χολομώντας προσφέρεται τόσο για δράσεις εναλλακτικού τουρισμού, όσο και για περιβαλλοντική εκπαίδευση. Υπάρχουν παλιά μονοπάτια στα οποία έχει τοποθετηθεί σήμανση, αλλά και νέες, καθορισμένες περιπατητικές διαδρομές.