Στην περιοχή του Βορειοανατολικού Ατλαντικού (η οποία συμπεριλαμβάνει τη Βόρεια και τη Βαλτική Θάλασσα), η μετάβαση προς τη βιωσιμότητα είναι ευρέως διαδεδομένη αλλά και ορατή. Ενώ στις αρχές της δεκαετίας του 2000 τα περισσότερα αποθέματα υπεραλιεύονταν, τα συνολικά αποθέματα αλιεύονται πλέον κατά βιώσιμο τρόπο. Πρόκειται για απτή και σημαντική πρόοδο προς την επίτευξη των στόχων της ΚΑΠ. Θα συνεχιστούν οι εργασίες στο πλαίσιο της προετοιμασίας για τις αλιευτικές δυνατότητες του 2022 και με την εφαρμογή των πολυετών σχεδίων στις εν λόγω θαλάσσιες λεκάνες.

Στη Μεσόγειο και τον Εύξεινο Πόντο εξακολουθεί να απαιτείται η επίτευξη βιώσιμων επιπέδων για τα περισσότερα αποθέματα. Αυτό οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στον πολυειδικό τύπο της αλιείας, στο γεγονός ότι πολλά αποθέματα ψαριών είναι κοινά με τρίτες χώρες και στον χαμηλό αριθμό αλιευτικών αποθεμάτων που αξιολογούνται ετησίως από επιστημονικούς φορείς. Απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες, ιδίως στο πλαίσιο της στρατηγικής της Γενικής Επιτροπής Αλιείας για τη Μεσόγειο (ΓΕΑΜ), σύμφωνα με τη διακήρυξη «MedFish4Ever» του 2017 και τις υπουργικές δηλώσεις της Σόφιας του 2018. Από την πλευρά της, η Επιτροπή θα εξακολουθήσει να συνεργάζεται στενά με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη για την ταχεία εφαρμογή του πολυετούς σχεδίου για τη Δυτική Μεσόγειο.

Ποια μέτρα λαμβάνει η Επιτροπή όσον αφορά την κατάσταση στη Μεσόγειο και τον Εύξεινο Πόντο;

Η ΕΕ εργάζεται συνεχώς, μεταξύ άλλων και από κοινού με τους διεθνείς εταίρους της, για τη βελτίωση της κατάστασης των αποθεμάτων στη Μεσόγειο και τον Εύξεινο Πόντο, ιδίως με την εφαρμογή του πολυετούς σχεδίου διαχείρισης της Δυτικής Μεσογείου (West Med MAP), τη διακήρυξη «MedFish4Ever» και τις δηλώσεις της Σόφιας.

Σε ενωσιακό επίπεδο, η έκδοση του ανεξάρτητου κανονισμού για τις αλιευτικές δυνατότητες του 2021 σε σχέση με τις εν λόγω θαλάσσιες λεκάνες αποτελεί σημαντικό βήμα προόδου προς τη βιώσιμη διαχείριση της αλιείας. Ο κανονισμός ενσωματώνει μια ουσιαστική δέσμη μέτρων που εγκρίθηκαν το 2018 και το 2019 από τη Γενική Επιτροπή Αλιείας για τη Μεσόγειο (ΓΕΑΜ) και προβλέπει τη συνέχιση της εφαρμογής του West Med MAP. Κατά τα πρώτα 2 έτη εφαρμογής του West Med MAP σημειώθηκε σωρευτική μείωση της αλιευτικής προσπάθειας κατά 17,5 % και πραγματοποιήθηκαν περαιτέρω ενέργειες για την εδραίωση και την ανάπτυξη απαγορευμένων περιοχών για τη μείωση της παρεμπίπτουσας αλίευσης ιχθυδίων και αναπαραγωγικών ψαριών, τη βελτίωση της επιλεκτικότητας των αλιευτικών εργαλείων και τη συλλογή δεδομένων για την ερασιτεχνική αλιεία. Η Επιτροπή στοχεύει στην περαιτέρω μείωση των αλιευτικών προσπαθειών σε αρμονία με την επιστημονική γνωμοδότηση για την επίτευξη της ΜΒΑ το αργότερο έως την 1η Ιανουαρίου 2025.

Σε διεθνές επίπεδο, οι εντατικές εργασίες στο πλαίσιο της ΓΕΑΜ, με βάση τη διαρκή θέση της ΕΕ στις περιφερειακές οργανώσεις διαχείρισης της αλιείας (ΠΟΔΑ), οδήγησαν στην έγκριση του πολυετούς σχεδίου για τη βενθοπελαγική αλιεία στην Αδριατική, το οποίο προέβλεψε μείωση της προσπάθειας κατά 12 % για τις μηχανότρατες και κατά 16 % για τις δοκότρατες κατά τα πρώτα 2 έτη. Η διαχείριση των μικρών πελαγικών αποθεμάτων στην Αδριατική Θάλασσα συνεχίστηκε με μείωση των αλιευμάτων κατά 15 % μέσα σε 3 έτη. Καθορίστηκαν όρια ικανότητας στόλου για τα βενθοπελαγικά και μικρά πελαγικά είδη, και η αλιευτική ικανότητα για τις γαρίδες βαθέων υδάτων πάγωσε στη Θάλασσα της Ανατολικής Μεσογείου και στο Ιόνιο Πέλαγος. Καθορίστηκαν όρια αλίευσης για το ερυθρό κοράλλι και συνεχίστηκε η εφαρμογή μέτρων για το ευρωπαϊκό χέλι. Όσον αφορά τα είδη του Εύξεινου Πόντου, ορίστηκαν TAC για το καλκάνι βάσει του σχεδίου της ΓΕΑΜ και ορίστηκε ανεξάρτητη ποσόστωση για την παπαλίνα. Η πρόταση κανονισμού για τις αλιευτικές δυνατότητες του 2022 θα καλύψει τα μέτρα της ΓΕΑΜ που παρατείνουν τα ήδη ισχύοντα μέτρα και θα συμπεριλάβει πρόσθετα μέτρα εγκεκριμένα στην 44η ετήσια σύνοδο της ΓΕΑΜ. Η Αδριατική θα έχει εξέχουσα θέση στις αλιευτικές δυνατότητες του 2022.

Ποια είναι η τρέχουσα κατάσταση της εφαρμογής της υποχρέωσης εκφόρτωσης;

Οι έλεγχοι της Επιτροπής και οι πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Ελέγχου της Αλιείας (EFCA) δείχνουν ότι εξακολουθούν να υπάρχουν κενά ως προς την εφαρμογή της υποχρέωσης εκφόρτωσης. Μέρος της λύσης πρέπει να προέρχεται από νέα και καινοτόμα εργαλεία ελέγχου. Αυτό ενσωματώνεται στην πρόταση της Επιτροπής για ένα αναθεωρημένο Σύστημα Ελέγχου της Αλιείας, που τελεί επί του παρόντος υπό διαπραγμάτευση με τους συννομοθέτες.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει λάβει μέτρα για να διευκολύνει την εφαρμογή της υποχρέωσης εκφόρτωσης. Ορισμένα παραδείγματα περιλαμβάνουν την έγκριση προσωρινών σχεδίων απορρίψεων και πολυετών σχεδίων και τη θέσπιση ποσοστώσεων παρεμπιπτόντων αλιευμάτων που συνδέονται με διορθωτικά μέτρα για την αντιμετώπιση ορισμένων καταστάσεων περιοριστικής ποσόστωσης. Η Επιτροπή ενθαρρύνει τα κράτη μέλη να χρησιμοποιήσουν περισσότερο τα διαθέσιμα κονδύλια για τη βελτίωση της επιλεκτικότητας ώστε να μειωθούν τα ανεπιθύμητα αλιεύματα.