Οι χώρες πρέπει να κάνουν τα συστήματα αγροδιατροφής τους πιο ανθεκτικά σε ξαφνικούς κραδασμούς όπως αυτοί που παρατηρήθηκαν κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19, η οποία έχει αναδειχθεί ως βασικός μοχλός της τελευταίας αύξησης των εκτιμήσεων για την παγκόσμια πείνα.

Σύμφωνα με μια νέα έκθεση που δημοσιεύθηκε από τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών (FAO), χωρίς την κατάλληλη προετοιμασία, οι απρόβλεπτοι κραδασμοί θα συνεχίσουν να υπονομεύουν τα συστήματα αγροδιατροφής.

Η φετινή έκθεση The State of Food and Agriculture (SOFA) του FAO έχει τίτλο «Κάνοντας τα συστήματα αγροδιατροφής πιο ανθεκτικά σε κραδασμούς και στρες», παρέχει μια αξιολόγηση της ικανότητας των εθνικών συστημάτων αγροδιατροφής να ανταποκρίνονται ή να ανακάμπτουν εύκολα από κραδασμούς και στρεσογόνους παράγοντες. Προσφέρει επίσης καθοδήγηση στις κυβερνήσεις για το πώς μπορούν να βελτιώσουν την ανθεκτικότητα.

Συγκεκριμένη δράση

Τα συστήματα αγροδιατροφής του κόσμου – το σύνθετο δίκτυο δραστηριοτήτων που εμπλέκονται στην παραγωγή τροφίμων και μη εδώδιμων γεωργικών προϊόντων, καθώς και στην αποθήκευση, επεξεργασία, μεταφορά, διανομή και κατανάλωσή τους, παράγουν 11 δισεκατομμύρια τόνους τροφίμων το χρόνο και απασχολούν δισεκατομμύρια ανθρώπους, άμεσα ή έμμεσα. Ο επείγων χαρακτήρας της ενίσχυσης της ικανότητάς τους να αντέχουν κραδασμούς δεν μπορεί να τονιστεί αρκετά.

Η έκθεση παρουσιάζει επίσης δείκτες σε επίπεδο χώρας για την ανθεκτικότητα των συστημάτων αγροδιατροφής σε περισσότερες από εκατό χώρες, αναλύοντας παράγοντες όπως τα δίκτυα μεταφορών, οι εμπορικές ροές και η διαθεσιμότητα υγιεινής και ποικίλης διατροφής. Ενώ οι χώρες χαμηλού εισοδήματος αντιμετωπίζουν γενικά πολύ μεγαλύτερες προκλήσεις, τα ευρήματά της δείχνουν ότι οι χώρες μεσαίου εισοδήματος κινδυνεύουν επίσης. Στη Βραζιλία, για παράδειγμα, το 60% της εξαγωγικής αξίας της χώρας προέρχεται από έναν μόνο εμπορικό εταίρο. Αυτό του αφήνει λιγότερες επιλογές εάν ένα σοκ χτυπήσει μια χώρα εταίρο. Ακόμη και χώρες υψηλού εισοδήματος όπως η Αυστραλία και ο Καναδάς κινδυνεύουν από σοκ λόγω των μεγάλων αποστάσεων που εμπλέκονται στη διανομή τροφίμων. Για σχεδόν τις μισές χώρες που αναλύθηκαν από ειδικούς του FAO, το κλείσιμο κρίσιμων συνδέσεων δικτύου θα αύξανε τον χρόνο τοπικής μεταφοράς κατά 20% ή περισσότερο.

Με βάση τα στοιχεία της έκθεσης, ο FAO συνιστά στις κυβερνήσεις να κάνουν την ανθεκτικότητα στα συστήματα αγροδιατροφής στρατηγικό μέρος των απαντήσεών τους στις τρέχουσες και μελλοντικές προκλήσεις.

Το κλειδί εδώ είναι η διαφοροποίηση – των πηγών εισροών, της παραγωγής, των αγορών και των αλυσίδων εφοδιασμού, καθώς και των παραγόντων – καθώς η ποικιλομορφία δημιουργεί πολλαπλές οδούς για την απορρόφηση των κραδασμών. Η υποστήριξη της ανάπτυξης μικρών και μεσαίων αγροδιατροφικών επιχειρήσεων, συνεταιρισμών, κοινοπραξιών και συμπλεγμάτων συμβάλλει στη διατήρηση της ποικιλομορφίας στις εγχώριες αλυσίδες αξίας αγροδιατροφικών προϊόντων.

Ένας άλλος βασικός παράγοντας είναι η συνδεσιμότητα. Τα καλά συνδεδεμένα δίκτυα αγροδιατροφής ξεπερνούν τις διαταραχές γρηγορότερα μεταβάλλοντας πηγές προμήθειας και κανάλια για τις μεταφορές, το μάρκετινγκ, τις εισροές και την εργασία.

Τέλος, η ενίσχυση των ικανοτήτων ανθεκτικότητας των ευάλωτων νοικοκυριών είναι κρίσιμη για τη διασφάλιση ενός κόσμου απαλλαγμένου από την πείνα. Αυτό μπορεί να γίνει μέσω βελτιωμένης πρόσβασης σε περιουσιακά στοιχεία, σε διαφοροποιημένες πηγές εισοδήματος και προγράμματα κοινωνικής προστασίας σε περίπτωση κλονισμών.